Poradniki

Pomiar światła i kompensacja – ocena pomiaru na LCD

Ocena użytkowników:  / 3
SłabyŚwietny 

Najczęściej popełnianym błędem obok braku ostrości jest niedoświetlenie lub prześwietlenie zdjęcia. Co trzeba wiedzieć i jak radzić sobie w trudnych warunkach oświetleniowych?

 

 

 

Dawniej wewnątrz analogowej lustrzanki lub na zewnątrz kompaktu znajdowała się tylko jedna fotokomórka pomiarowa - dokonywała ona pomiaru całości światła dla ustawień ekspozycji zdjęcia. Pomiar ten był na tyle niedoskonały, że fotografowie wspomagali się światłomierzami (nadal polecam korzystanie ze światłomierza – szczególnie w warunkach studia fotograficznego czy makrofotografii). Obecnie sprawa jest znacznie bardziej skomplikowana, ponieważ w lustrzankach DSLR pomiar dokonywany jest najczęściej dla wielu punktów obrazu (następnie kalkulowany algorytmem zapisanym w firmware aparatu). Tak jest we wszystkich lustrzankach DSLR (poza paroma wyjątkami), ponieważ lustro zasłania sensor i nie można dokonać pomiaru bezpośrednio na nim. Tego typu program pomiarowy dokonuje kompensacji za fotografa i nasza ingerencja może zepsuć jego pracę. Czy robi to dobrze?

Jak niejeden z nas przekonał się na własnej skórze – niestety nie. Rzeczywiście - w praktyce wielu z nas kompensacji dokonuje nadal, kiedy fotografujemy obiekty mało zróżnicowane kontrastem.

W przypadku porannej mgły można śmiało dodać 1 (+1).Osobiście dodaję (+2). Fotografując gładki krajobraz śnieżny, postępuję tak samo. Natomiast w przypadku ciemnego psa na trawie odejmuję 1 (-1) – podobnie postępuję z czerwonymi kwiatami na tle zieleni.

Strefowy pomiar komplikuje kompensację naświetlenia (nie będę pisał o pomiarze punktowym jako alternatywie, bo w wielu przypadkach on zawodzi – sceny dynamiczne lub zbyt małe elementy do pomiaru). Otóż – jeżeli na śniegu pojawi się narciarz ubrany na czarno i zostanie on odczytany w jednym z punktów pomiarowych – aparat sam kompensuje naświetlenie i nasza korekta ekspozycji tylko psuje zdjęcie. Jeszcze gorzej, kiedy w kadrze znajdzie się silne światło – lub odblaski – wtedy istnieje ryzyko, że ekspozycja będzie źle przekalkulowana przez aparat. Jeszcze gorzej (czasem fatalnie) radzą sobie lustrzanki ze zdjęciami pod światło, gdzie kontrast wychodzi poza zakres zapisu matrycy. Reasumując: system stref nie spełnia oczekiwań zaawansowanego amatora i mąci w głowie zawodowcowi. Tak więc w przypadku fotografowania DSLR w opisanych wyżej warunkach lepiej nie wykonywać kompensacji naświetlenia, lecz wykonać 2-3 zdjęcia na różnej ekspozycji Jeśli aparat posiada funkcję braketingu ekspozycji (polega to na wykonaniu szybkiej serii zdjęć o różnym naświetleniu) korzystajmy z tej funkcji.

 

Inaczej rozwiązany jest pomiar ekspozycji w kompaktach i tutaj uwaga: jest on znacznie dokładniejszy – ponieważ rozwiązanie techniczne opiera się o badanie kontrastu na samej matrycy – która nie jest przesłonięta lustrem. Odczyt z matrycy ma nieograniczone możliwości ponieważ mamy do dyspozycji miliony punktów pomiarowych – do tego dochodzi coraz to powszechniej stosowany system inteligentnego rozpoznawania fotografowanej sceny. Dawny typ pomiaru światłomierzem w rękach doświadczonego fotografa był jeszcze dokładniejszy, lecz dużo wolniejszy. Jak do tej pory umysł wygrywa!
Stara porada – kiedy fotografujemy mozaikowe sceny (jasne i ciemne plamy, pod światło itp. - najlepszym wyjściem jest skierowanie aparatu pod nogi na chodnik – zrobienie pomiaru i wykonanie zdjęcia na wskazanym czasie naświetlenia/przysłonie. W niektórych aparatach przycisk pamięci ekspozycji jest niezależny od AF, można go przytrzymać i przenosząc na obiekt, wykonać zdjęcie.

To, co opisałem powyżej, jest nadal uproszczeniem, czytając tą notatkę ludzie zajmujący się zawodowo (między innymi wykonujący pomiar ekspozycji dla zawodowego filmu) nadal się uśmiechają. Polecam zapoznanie się z prawidłowym odczytem histogramu.
Wielu zawodowców przekonało się, że lepiej niż lustrzanki mają rozwiązaną sprawę pomiaru kompakty i „bezusterkowe” z wymienną optyką. Pomiar światła dokonywany jest jak w kompaktach wprost na matrycy i dodatkowo możliwy do kontrolowania poprzez podgląd na wyświetlaczu LCD. Tutaj jednak jest też pułapka w którą wpada wiele osób. Oko ludzkie ma to do siebie, że dostosowuje się do otoczenia. Poza tym pewne kolory światła widzimy jaśniej (pomarańczowy, żółty). Inaczej oceniamy obraz na wyświetlaczu LCD wieczorem, inaczej w pomieszczeniu oświetlonym żarówkami, a jeszcze inaczej w słoneczny dzień. Nie można polegać na ocenie ekspozycji na podstawie wyświetlacza LCD. (W produkcji filmowej i telewizyjnej korzysta się z dużych ekranów dla oceny kompozycji ujęcia i ekspozycji co bardzo ułatwia prawidłową ocenę). Poza tym i same wyświetlacze nie są doskonałe i inaczej interpretują światło w zależności od natężenia oświetlenia. Dopiero oswojenie się ze swoim aparatem bezlusterkowym daje dobre rezultaty – praktyka czyni mistrza. Dlatego szczególnie w początkach powinniśmy pomagać sobie histogramem.

Podsumowując:

  • aparaty bezlusterkowe oraz kompakty posiadają lepszy pomiar światła od lustrzanek, ponieważ wykonywany jest bezpośrednio na matrycy, na której powstaje zdjęcie,

  • ocena pomiaru światła na podstawie obserwacji na ekranie LCD aparatu może być myląca,

  • histogram jest bardzo przydatnym narzędziem w ocenie prawidłowej ekspozycji,

  • kiedy to możliwe należy jak najszybciej przeanalizować zdjęcie na dobrze skalibrowanym monitorze,

  • nadal w niektórych warunkach najlepszym sposobem jest wykonanie pomiaru światła światłomierzem dla tych partii obrazu, które są dla nas najistotniejsze.

     

    tekst: Andrzej Wojtek Dworaczek



Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Czytaj więcej

Autorskie spotkanie …

30 maja br. Warszawska Szkoła Fotografii i Grafiki Projektowej (ul....

Wildlife Photographe…

Muzeum Ziemi w Warszawie, w październiku zaprasza na wystawę prezentującą...

Wystawa "Polska…

Wystawa "Polska w podróży” zaburza geograficzny ład według którego uporządkowany...

Zdjęcia

Forum

Sylwetki

Tadeusz Wróbel

Tadeusz Wróbel

"Długie godziny w ciemni akademika nad odbitkami cz-b. eksperymenty z sepią..."        

Aneta Warszawska

Aneta Warszawska

"Moja fotograficzna torba jest zróżnicowana i czasem jest w niej na prawdę wszystko! :)"       ...

Łukasz Szwejkowski

Łukasz Szwejkowski

"Fotograf amator wszystkiego czego się rusza i też nie."      

Reklamy Google