Poradniki

Kompozycja w fotografii

Ocena użytkowników:  / 8
SłabyŚwietny 

Kiedy poznajemy powszechnie uznane zasady kompozycji, zaczynamy rozumieć, dlaczego niektóre fotografie tak bardzo się nam podobają, a inne wyglądają jak zwykłe zdjęcia pamiątkowe.

 

 


Jedyną regułą w sztuce, jest to, że „sztuka nie ma reguł”. Ta deklaracja jest zgodna z przesłaniem samej sztuki, wolności kreowania i odkrywania nowych dróg. Z drugiej strony sztuka spełnia rozmaite funkcje: estetyczne, kulturowe, społeczne czy dydaktyczne, więc może dobrze jest podążać jednak za pewnymi zasadami?

Trójpodział

Już w starożytności odkryto, że wzrok nie porusza się po obrazie chaotycznie, ale według pewnej drogi, którą można wyznaczyć kilkoma punktami i że dobrze ogląda się obrazy, których stosunek boków wynosi dwa do trzech. Podzielmy obraz równo na dziewięć części - dwoma pionowymi i poziomymi liniami. Punkty przecięcia tych linii odpowiadają drodze naszego wzroku i nazywamy je „mocnymi punktami.” Jeżeli najbardziej istotne elementy kompozycji umieszczamy właśnie w tych punktach i na liniach wspomnianego podziału otrzymamy estetyczną w odbiorze harmonię.

 

Początkujący miłośnicy fotografowania mają tendencję do umieszczania fotografowanego obiektu w centrum kadru, więc większość ich zdjęć posiada kompozycję centralną. Istnieje jednak pewna zaleta takiej maniery: producenci aparatów fotograficznych umieszczają sensory pomiaru ekspozycji i ustawiania odległości właśnie w tym miejscu (nie mogą przecież wiedzieć z góry, w którym miejscu obrazu zamierzamy docelowo umieścić to co fotografujemy – może po prawej stronie, może po lewej, a może właśnie w środku).

Niektórzy z producentów umożliwili wyświetlenie linii pomocniczych ułatwiających kompozycję według złotego podziału na ekranie LCD aparatu. Podobnie wiodący producenci oprogramowania graficznego wprowadzili wspomniane linie, które wyświetlają się automatycznie w czasie kadrowania obrazu.

Symetria

Zdarza się, że fotografowane motywy aż "proszą się" o stworzenie doskonale symetrycznego obrazu. Wnętrze katedry, pałac barokowy, czy secesyjny budynek, wzbogacone wieloma symetrycznymi liniami w sposób naturalny narzucają centralną kompozycję. Czasem także natura tworzy doskonale symetryczne obiekty: kryształy, płatki śniegu, rośliny, które dobrze wyglądają w centralnym miejscu kadru.

Wiodące linie

Wzrok w sposób naturalny lubi podążać za liniami. Wprowadzając linie w swój obraz proponujemy odbiorcy podróż po obrazie w zaproponowany przez nas sposób. Linie mogą być różne: przekątne, miękko wykrzywione, zygzakowate i powtarzające się w określonej geometrycznej sekwencji.


Punkt widzenia

Zanim sfotografujemy jakiś obiekt zastanówmy się, czy nie wyglądałby ciekawiej, gdybyśmy zmienili sposób naszego patrzenia. Spójrzmy na zdjęcia filmowe. Operatorzy kamer bardzo chętnie filmują z rożnych pozycji wykorzystując podnośniki, mosty, a nawet helikoptery.
Świat pokazywany z góry tworzy dystans, a z dołu przytłacza niepokojem.


Tło

Tło to bardzo ważna część zdjęcia. Kiedy fotografowany obiekt jest dla nas najważniejszy i stanowi treść naszego przekazu, tło powinno być gładkie lub spokojnie nieczytelne. Są jednak sytuacje, kiedy tło nadaje sens całemu obrazowi – portret policjanta na tle rozruchów ulicznych nabiera znaczenia. Błędem początkujących jest umieszczanie wielu wątków na zdjęciu; rodzina z maleńkimi twarzami na tle całego zamku, po prawej stronie zmieściły się jeszcze kolorowe stragany, a po lewej kawałek jeziora z łódkami. Wszystko to ma barwy wysycone ostrym słonecznym światłem. Czemu nikt nie zachwyca się tym zdjęciem? Bo to zwykłe zdjęcie, takie jakie robi wielu chcąc mieć pamiątkę z wakacji. Czasem natomiast samo tło jest tak frapujące, na przykład stary mur wspomnianego zamku, że warto ustawić statyw i czekać – motyw powinien sam nadejść (może to będzie nasz chudy kuzyn z jamnikiem, który zapomniał o pozowaniu i nieopacznie wejdzie w kadr?)

Głębia

Fotografia jest płaska, czyli dwuwymiarowa. Aby uzyskać głębię dającą wrażenie trzeciego wymiaru powinniśmy wprowadzić do niej wieloplanowość.
W początkach europejskiego malarstwa obrazy z krajobrazami w tle były płaskie, nie zauważano, że wraz z odległością spada kontrast i zmienia się barwa w kierunku niebieskim. Na obrazie Giorgione "The Tempest" oddalone budowle malowane są w podobnym kontraście jak plan pierwszy.

Wieloplanowość można wydobywać odpowiednią kompozycją i rozmyciem tła.
Głębię 3D powiększa mgła.

 

Naturalne ramy

Niektóre obrazy są zbudowane z monotonnych płaszczyzn o niskim kontraście (odległe góry, jasny pastelowy wschód dnia bez słońca, mgła nad jeziorem). Chcąc nadać wyraz naszemu zdjęciu, możemy poszukać obiektów kontrastujących ze sobą, aby z nich zbudować częściową lub pełną ramę.

Wbrew pozorom pomimo wprowadzenia mocnego dodatkowego elementu fotografowany obiekt zyska na sile odbioru.

Kadrowanie

Bywa, że fotografowany obiekt jest przytłoczony otoczeniem. Jest za mały, nie odróżnia się od innych elementów.


Możemy kadrować go później w programie graficznym, ale na ogół taki zabieg obniża ostrość zdjęcia. Dlatego lepiej jest pomyśleć o kadrowaniu już w trakcie fotografowania.

Nie bójmy się eksperymentów

Dzieci lubią patrzeć na świat przez znalezione kolorowe szkiełka – ta fascynacja innym spojrzeniem na świat jest z czasem przez nas zapominana. Uczmy się od dzieci, eksperymentujmy, podążając pomysłami za naszą wyobraźnią poszukajmy innego świata.

 

Tekst/fotografie/grafika  Andrzej Wojciech Dworaczek
Obraz olejny - źródło Wikimedia - Giorgione



 

Komentarze  

 
0 #1 Marek 2013-06-07 15:51
fajny dobór przykładów
Cytuj
 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Czytaj więcej

Jak sfotografować pr…

 Portret formalny przez lata kojarzył się ze sztywnym zdjęciem polityka...

Nowa 150-600 mm F5-6…

Sigma Corporation zaprezentowała razem z obiektywem 18-300 mm F3.5-6.3DC MACRO...

Warsztaty fotografic…

Tokina zaprasza 13 grudnia na niezwykłą wycieczkę do Kopalni Soli...

Zdjęcia

Forum

Sylwetki

Marcin Pycha

Marcin Pycha

"Fotografia interesowała mnie odkąd pamiętam i pomimo wielu innych zainteresowań zawsze towarzyszy...

Krzysiek Krawczyk

Krzysiek Krawczyk

"Wciąż jeszcze 2 lustrzanki, ale ponieważ polubiłem też "lekkość" X-ów to coraz częściej towarzyszą ...

Asia Kasina

Asia Kasina

"Przechodziłam zabawę w ciemni, rozrabianie chemikaliów, maczanie łapek w utrwalaczu itp. i tego mi ...

Reklamy Google