Wystawy

Wystawa „Kult pamięci! Tannenberg-Denkmal" Doroty Nieznalskiej

Ocena użytkowników:  / 0
SłabyŚwietny 

W swoim najnowszym projekcie Dorota Nieznalska odnosi się do zagadnienia pamięci na przykładzie nieistniejącego, lecz wciąż wzbudzającego wiele emocji pomnika z okolic Olsztynka. Nie bez powodu praca realizowana jest w bieżącym roku, 100 lat od wybuchu I wojny światowej. Projekt jest związany z lokalnym kontekstem, prezentowany w stolicy województwa warmińsko-mazurskiego.

 

W czasie I wojny światowej, w sierpniu 1914 r., w okolicach Olsztynka rozegrała się bitwa między armią Imperium Rosyjskiego pod dowództwem gen. Aleksandra Samsonowa a Cesarstwem Niemieckim pod wodzą gen. Paula von Hindenburga i gen. Ericha Ludendorffa zakończona wielkim zwycięstwem Niemiec. W historiografii niemieckiej nazwana została drugą bitwą pod Tannenbergiem (pierwsza była bitwa z 1410 r., w polskiej historiografii – bitwa pod Grunwaldem).

 

 

Według politycznego założenia - wzniesiony w latach 1924-1927 Tannenberg-Denkmal miał być miejscem oddania czci poległym w zwycięskiej bitwie, monumentem o narodowym charakterze, którego rolą było również rozbudzenie patriotycznego ducha w niemieckim narodzie. Forma architektoniczna budowli przypominać miała w założeniu twórców słynny krąg bloków kamiennych ze Stonehenge. Autorami projektu byli berlińscy architekci Walter i Johannes Krügerowie. Do budowy użyto czerwonej cegły – materiał ten wywoływać miał skojarzenia z zamkami krzyżackimi. Każda z wież miała swój temat przewodni – np. wieża sztandarowa, żołnierska i generalska. Zniszczenia pierwszej wojny światowej upamiętniały wykute w granicie herby czternastu miast wschodniopruskich, które najbardziej ucierpiały w jej wyniku. Między monumentem a pobliskim Olsztynkiem powstał park o powierzchni 7,5 ha. Serce monumentu stanowił symboliczny grób poległych żołnierzy z ogromnym krzyżem w centrum. Po śmierci Paula von Hindenburga – zwycięzcy bitwy pod Tannenbergiem i prezydenta Rzeszy – zbudowano specjalnie kryptę na sarkofagi Hindenburga i jego żony. Pogrzeb Hindenburga odbył się 7 sierpnia 1934 roku w obecności Adolfa Hitlera. W styczniu 1945 szczątki Hindenburga wywieziono do Królewca, a wycofujące się wojska niemieckie wysadziły monument w powietrze.

 

 

Po wojnie, w 1949 roku, rozpoczęto rozbiórkę pozostałości pomnika. Porozbiórkowe płyty granitowe trafiły do Warszawy, gdzie użyto ich m.in. do budowy schodów gmachu KC PZPR oraz cokołu znajdującego się naprzeciwko pomnika Partyzanta. Część płyt wykorzystano do budowy wzniesionego według proj. Ksawerego Dunikowskiego, w 1954 r., Pomnika Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej w Olsztynie.

Multimedialny projekt stanowi próbę zmierzenia się z problemem pamięci o pomniku Tannenberg-Denkmal, jego historii, upadku, a w szerszej perspektywie pamięci o wspólnym dziedzictwie kulturowym Prus Wschodnich. Wystawa obejmuje materiał archiwalny, druki, fotografie prywatne, projekcje wideo. W ramach projektu powstała również strona internetowa poświęcona nieistniejącemu już pomnikowi: www.tannenberg-denkmal.com, opisana za pomocą haseł: historia, pamięć, zapomnienie. Historia ujawnia pretekst powstania monumentu (1924-1927), dzieje, znaczenie i rangę narodową w latach jego świetności. Pamięć w tym wypadku nie stanowi zapisu przeżytej pamięci, lecz jest próbą uporządkowanego składania pamięci utraconej. To pamięć zebrana w formie archiwum. Zapomnienie jest równoznaczne z wymazaniem pamięci o monumencie. Czy obecnie o Tannenberg-Denkmal należy mówić? Jeśli tak, to w jaki sposób należy o nim mówić? Projekt nie udziela jednoznacznych odpowiedzi, ma raczej sprowokować dyskusję. Artystka nie opowiada się po żadnej ze stron, jedynie bada temat. Zwraca też uwagę, na to co najistotniejsze – „definiowanie wspólnej pamięci, tożsamości oraz uczestnictwo w dziedziczeniu europejskiej kultury to mozolny i długotrwały proces, podlegający społecznej renegocjacji".

 

 

Zdjęcia: Klaus Otto Skibowski, Bildarchiv Ostpreußen, www.bildarchiv-ostpreussen.de

Dorota Nieznalska - absolwentka Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Brała udział w ponad stu wystawach zbiorowych i indywidualnych w kraju i za granicą. Jej prace znajdują się w kolekcjach publicznych i prywatnych w kraju i za granicą. W 2013 r. uzyskała stopień doktora na Wydziale Rzeźby, Kierunek Intermedia w Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Pracuje jako asystentka w pracowni Transdyscyplinarnej Wydziału Rzeźby/Intermediów w gdańskiej ASP.

 

Dorota Nieznalska - „Kult pamięci! Tannenberg-Denkmal"
wernisaż: 27 lutego (czwartek), godz. 18.00
28 lutego – 20 marca 2014, sala główna

 

Źródło: www.bwa.olsztyn.pl

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Czytaj więcej

Nowe oprogramowanie …

Fujifilm udostępnia nowe oprogramowanie firmware dla trzech aparatów z serii...

Wystawa i aukcja fot…

"Szkice z kultury" to połączona z aukcją wystawa fotografii Wojciecha...

Autorskie spotkanie …

13 grudnia o godz. 19.00 w Warszawskiej Szkole Fotografii i...

Zdjęcia

Forum

Sylwetki

Arkadiusz Kucharski

Arkadiusz Kucharski

"...później pokochałem fotografię. Czy z wzajemnością nie ma pewności..."      

Tadeusz Wróbel

Tadeusz Wróbel

"Długie godziny w ciemni akademika nad odbitkami cz-b. eksperymenty z sepią..."        

Marcin Pycha

Marcin Pycha

"Fotografia interesowała mnie odkąd pamiętam i pomimo wielu innych zainteresowań zawsze towarzyszy...

Reklamy Google